Skip to main content

ÁL

Danska eðlis-og efnafræðingnum Hans Christian Ørsted tókst árið 1825 fyrstum manna að framleiða hreint ál. Hann leysti álklóríð upp í blöndu kvikasilfurs og kalíummálms. Með því að eima kvikasilfrið burtu varð til moli af áli á stærð við baun. Áldósir þykja einstaklega hentugar til flutnings, taka lítið pláss og eiginleg þyngd þess lítil eða um 16 gr. Auðvelt er að endurvinna ál vegna lágs bræðslumarks. Aðeins þarf 5% af orkunni sem notuð er við frumvinnslu áls til endurvinnslu þess. Þess vegna er ál oft kallað græni málmurinn. Við að endurvinna áldós sparast orka sem jafngildir orkuþörf sjónvarps í þrjár klukkustundir. Það tekur áldós um 200 ár að leysast upp í umhverfinu en einungis um 60 – 80 daga tekur að endurvinna áldós.

Einnota áldósir eru pressaðar í bagga og duga tekjur af álútflutningi til að greiða allan flutningskostnað við söfnun og útflutning drykkjarumbúða. Dósirnar eru bræddar, málningin hreinsuð af og endurunnið er úr álinu ýmsar afurðir m.a. nýjar áldósir.

PLAST

Nær allir landsmenn nota PET á hverjum degi án þess þó að gera sér grein fyrir því. Flestar einnota drykkjarvöruumbúðir úr plasti eru PET flöskur.

PET stendur fyrir polyethylene terephthalate og var fyrst þróað árið 1941 fyrir þræði í efnavöru (flís) en upp úr 1960 var byrjað að nota það sem umbúð utan um filmur og síðar eða um 1970 til framleiðslu á drykkjarvöruumbúðum.

Framleiðsluferli PET flöskunnar er frekar flókið. PET efnið kemur í stórum stæðum. Fyrst þarf að brjóta það niður í smærri einingar, síðan er það brætt og sprautað í þar til gerð mót og til verður „preform“ sem lítur helst út eins og tilraunaglas. „Preformið“ er síðan sett í annað mót þar sem það er hitað svo hægt sé að blása það hægt út og þá myndast hin eiginlega plastflaska.

35 gramma plastflaska heldur öruggum 2 lítrum af gosi án þess að eiga á hættu að springa eða brotna, alveg hreint ótrúlegt!

Meðal þeirra ótrúlegu eiginleika sem PET hefur er að það er að fullu endurvinnanlegt. Merking er ávalt á umbúðunum og er hægt að þekkja það af þremur örvum í þríhyrningi með númerinu 1 í miðjunni. PET er endurvinnalegt og því mikilvægt að skila henni í móttökustöð því það tekur plastflösku allt að 450 ár að leysast upp í umhverfinu.

PET er endurunnið í margar ólíkar vörur, nú í enn meira mæli í nýjar flöskur merktar rPET. PET er einnig endurunnið í þræði sem síðan eru notaðir í framleiðslu á flísvörum s.s. teppum, fötum og umbúðum. Mjúka flíspeysan þín gæti því verið drykkjarvöruumbúðir að uppruna.

PET plast er auðvelt að endurvinna eins og P2 (HTPE) en plast er úr ýmsum öðrum flokkum getur verið erfitt að endurvinna og er því jafnvel hent eins og P7.

Gler

Gler er 100% endurvinnanlegt og hægt er að endurvinna það “endalaust” án þess að það tapi gæðum. Það getur hins vegar tekið glerflösku allt að milljón ár að leysast upp í umhverfinu. Gler er þó ekki mjög skaðlegt umhverfinu. Gerðar hafa verið ýmsar prófanir með gler í malbik og í steinteppi. Skoðað hefur verið með að nota gler í glerull eða í iðnaðarsápu. Hafir þú hugmyndir um hvernig endurvinna megi gler, tökum við hjá Endurvinnslunni fagnandi öllum ábendingum.

Endurvinnslan er búin að gera samning um geymslu og útflutning glers til endurvinnslu frá Helguvík. Hefst söfnun þar um mitt sumar árið 2022 og stefnt að því að flytja út a.m.k. 5.000 tonn á ári.

Enn er verið er að vinna í lagasetningu sem skyldar endurvinnslu glers samkvæmt tilskipun ESB. Framleiðendur tóku þá stóru ákvörðun að fara af stað áður en sú lagasetning lá fyrir og hafa því sínt með því vilja í verki til að endurvinna allar sínar vörur.

Kostnaðarsamt er að taka við gleri og því hefur Endurvinnslan hf. ekki tekið við öðru gleri en því sem tilheyrir skilakerfi drykkjarumbúða. Glerkrukkur, glerflöskur, lyfjaglös, og önnur glerílát þarf því að fara með á gámastöðvar eða í grenndargáma sveitarfélaga.

Eigendur Endurvinnslunnar hafa sett inn í eigendastefnu sína að stuðla að hringrásarhugsun en í hringrásarhugsun er leitast við að koma í veg fyrir það að auðlindir verði að úrgangi.

Ál sem sent er í endurvinnslu verður að nýrri áldós á 60 dögum. Ál er hægt að endurvinna nær endalaust og er sá málmur sem einna hagkvæmast er að endurvinna.

Plast sem sent er í endurvinnslu er allt endurunnið. Flöskurnar eru tættar niður í svokallaðar rPET flögur og eru þær flögur í auknu mæli notaðar í framleiðslu á drykkjarumbúðum. Að nota endurunnið plast við framleiðslu á plastflösku sparar 65% af kolefnislosun miðað við framleiðslu á plastflösku úr nýju hráefni.

Gler hefur verið endurnýtt í undirlag en nú er verið að klára að vinna í að endurvinna allt gler frá okkur og mun endurvinnsla glers hefjast mitt árið 2022. Ýmislegt hefur gengið á í flóknum undirbúningi en nú sér fyrir endan á því. Dýrt og flókið er að endurvinna gler og því eru gjöld á gler hærri en aðrar vörur. Endurvinnsla glers sparar orku og hráefni.

Annað efni. Allt sem hægt er að endurvinna eins og plast og pappír er safnað saman hjá okkur og það sent í endurvinnslu. Það sem við erum helst í vandræðum með er lífrænt efni eins og maíspokar sem ekki er hægt að endurvinna. Engin farvegur er í dag fyrir slíkt efni frá fyrirtækjum.

Endurvinnslan tekur við kertaafgöngum, sprittkertabotnum og rafhlöðum sem sent er í endurvinnslu.

Með tilkomu endurvinnslu glers þá endurvinnum við 99% af öllum drykkjarumbúðum sem koma á móttökustöðvar okkar og 1% er endurnýtt. Stefnt er að því að endurvinna 100% þannig að drykkjarumbúð verði að nýrri sambærilegri drykkjarumbúð.

Drykkjarumbúðir eru ekki aðeins endurunnar til gagns fyrir náttúruna, þær eru einnig verðmæti. Útflutningsverðmæti þeirra nemur þannig á hverju ári um 250 millj.kr. En umbúðir eru misjafnar. Mest fæst fyrir ál og glært plast úr PET efni (merkt með tölustafnum 1 á umbúð), en það eru algengustu plast umbúðirnar. Strax og plastið er litað, minnkar verðmæti þeirra.

Viðskiptavinum er mörgum umhugað um náttúruvernd og er það mjög jákvætt. Þeir koma jafnvel með aukaumbúðir til okkar í góðri trú um að þeir séu þannig að hjálpa náttúrunni. En Endurvinnlan safnar eingöngu drykkjarumbúðum og selur t.d. eingöngu PET í plasti. Aðrar plast umbúðir eiga að fara í plast gáma á grenndarstöðvum og þannig í aðra flokkun sem við erum ekki með.

Endurvinnslan tekur við plastpokum frá viðskiptavinum eins og svörtum ruslapokum og er það  endurunnið. Gæta þarf að því að ekki sé blandað öðrum efnum með þegar plastpokar eru skildir eftir hjá okkur því slíkt eyðilegggur endurvinnslu. Má þar nefna maís/sterkju poka sem eru óendurvinnalegir og eru hugsaðir undir heimilissorp. Ef þið viljið vera umhverfisvæn, er best að nota fjölnota poka.

Nýtt gler er tiltölulega auðvelt að vinna og því fæst lítið sem ekkert fyrir útflutning á notuðu gleri. Það er því töluverður kostnaður fyrir Endurvinnsluna að fá auka gler t.d. krukkur með drykkjarumbúðum. Vinsamlegast farið því með slíkt í flokkun sveitarfélaga.

Þar sem drykkjarumbúðir eru verðmæti er mikilvægt að meðhöndla þær af virðingu. Skítugar umbúðir, sígarettur og annað rusl sem sett er í þær rýrir verðmæti vörunnar. Við biðjum ykkur því um að reyna að halda umbúðum hreinum og skíta umbúðir ekki út að óþörfu. Slíkt tryggir hámarks verðmæti.

STÓRAR SAFNANIR ÍÞRÓTTAFÉLAGA OFL.

MÓTTÖKUSKILMÁLAR OG REGLUR

  • Ekki er tekið við söfnunum um helgar eða eftir kl: 16:30 virka daga.
  • Hringja þarf með í það minnsta dags fyrirvara í stöðvarstjóra og festa tíma til afhendingar á umbúðum.
  • Hægt er að fá lánaða stórsekki og kör fyrir stærri safnanir. Einnig má skila söfnunum í svörtum ruslapokum. Þá þarf að flokka efni eftir efnistegund, þ.e.a.s einungis ein tegund af efni í hverjum poka ( Álpokar, glerpokar, plastumbúðapokar )
  • Safnanir teljast 25 svartir ruslapokar eða meira. Minna magn fer í talningavélar.
  • Allt efni skal vera hreinlegt og laust við heimilisrusl og matarleyfar.
  • Talning starfsmanna Endurvinnslunar gildir.
  • Ef ekki er farið eftir þessum reglum áskilur Endurvinnslan sér þann rétt að hafna móttöku á viðkomandi söfnun.

PLASTFLÖSKUR :

FER SÉR Í SEKKI
( Einungis plastflöskur í sekk )

FRÁGANGUR Á SEKKJUM :

Þegar sekkirnir eru fullir með c.a 15cm brún á sekknum þá setjum við plastpoka ofan á drykkjarumbúðir sem er í sekknum og tökum ca 60-70cm snæri og þræðum snærið í gegnum hanka á sekk og herðum að þannig að engin hætta er að það fari hvorki dósir né plastflöskur út úr sekk. Sekkir fást lánaðir hjá Endurvinnsluni.

ÁLDÓSIR:

FER SÉR Í SEKKI
( Einungis áldósir í sekk )

GLER:

FER SÉR Í KÖR
( Einungis glerflöskur í körum )

FRÁGANGUR Á KÖRUM :
Glerið er sett laust í körin þannig að það sé ca. 5 cm. brún á körunum til að það sé auðvelt að stafla þeim upp. Glerið á að vera laust í kari, ekki í plastpokum. Kör fást lánuð hjá Endurvinnsluni.

Prentvæn útgáfa - Nánari leiðbeiningar fyrir safnanir

UMBÚÐIR ÁN SKILAGJALDS

Ekki er skilagjald á umbúðum undir ávaxtaþykkni, mjólkurdrykki og kakódrykki sem innihalda ferska mjólk, matarolíu, tómatsósu eða þvottaefni. Þessum umbúðum ber að skila í grenndargáma.

Almenna reglan er að drykkjarumbúðir, fyrir utan þær umbúðir sem innihalda áfengi, þurfa að hafa innihaldið vatn með eða án kolsýru, eða vatnsblönduð efni til drykkjar, til að vera skilagjaldsskyldar. Um er að ræða tilbúna drykkjarvöru sem hægt er að drekka beint úr viðkomandi umbúðum.